Z kamerą wśród Peaky Blinders: odwiedź Black Country Living Museum, gdzie kręcono słynny serial

January 21, 2026

Wyobraź sobie miejsce, gdzie czas zatrzymał się gdzieś między epoką wiktoriańską a latami pięćdziesiątymi XX wieku, gdzie możesz przejść się ulicami, na których Tommy Shelby prowadził swoje interesy, a dźwięk kopyt końskich miesza się z turkotaniem historycznych tramwajów. Black Country Living Museum to nie tylko scenografia serialu Peaky Blinders - to żywe muzeum rozciągające się na 26 akrach, które od 1978 roku opowiada historię przemysłowego serca Anglii. Z ponad 80 przeniesionymi budynkami, podziemną kopalnią węgla i setkami autentycznych eksponatów, to miejsce oferuje rodzinom niezwykłą podróż przez trzy stulecia historii, gdzie przeszłość staje się namacalna, a każdy zakątek kryje fascynującą opowieść o ludziach, którzy zbudowali nowoczesny świat.

Reklama

Historia i rozwój muzeum - od upadku przemysłu do triumfu dziedzictwa

Historia Black Country Living Museum jest niemal tak fascynująca jak eksponaty, które chroni. Koniec lat sześćdziesiątych XX wieku przyniósł dramatyczne zmiany dla regionu Black Country - w 1968 roku zamknięto ostatnią czynną kopalnię węgla w Baggeridge, przemysł wytwórczy kurczył się w zastraszającym tempie, a kanały, niegdyś tętniące życiem transportowym, leżały opuszczone i zapomniane. To był moment, gdy region tracił nie tylko swoją gospodarcę tożsamość, ale i materialną pamięć o stuleciach przemysłowej świetności.

Wydarzeń przełomowych było kilka. W 1967 roku w Dudley zorganizowano wystawę, która w dramatyczny sposób ukazała, jak wiele elementów regionalnego dziedzictwa jest zagrożonych zniszczeniem. Ta ekspozycja stała się katalizatorem działań - powstało Black Country Society, z którego wyłoniła się koncepcja muzeum na wolnym powietrzu. Pomysł był rewolucyjny: zamiast pozwolić, by historyczne budynki zostały zburzone w imię postępu, przeniesiono je cegła po cegle na teren dawnego kolejowego placu towarowego, nieużywanych pieców wapiennych i wyeksploatowanych szybów węglowych.

W 1978 roku muzeum otworzyło swoje podwoje dla publiczności, a sukces przeszedł najśmielsze oczekiwania. Już w 1985 roku liczba odwiedzających osiągnęła 250 tysięcy rocznie. Prawdziwy przełom nastąpił w 1990 roku, gdy otwarto podziemną ekspozycję górniczą - tego roku muzeum przyciągnęło 305 tysięcy zwiedzających. Ludzie pragnęli nie tylko zobaczyć, ale i doświadczyć, jak wyglądało życie ich przodków.

Rok 2010 przyniósł kolejną rewolucję - dzięki inwestycji wartej 10 milionów funtów powstała kompletna ulica handlowa z lat trzydziestych XX wieku, Old Birmingham Road, która odtworzyła główną arterię Dudley w jej międzywojennej świetności. To właśnie te autentyczne ulice i budynki stały się później scenografią dla kultowego serialu Peaky Blinders, przyciągając nową falę zwiedzających zafascynowanych światem Tommy'ego Shelby'ego.

W 2019 roku muzeum otrzymało ostateczne zatwierdzenie dla projektu 'Forging Ahead' - największej inwestycji kapitałowej w historii instytucji. Projekt ten rozszerza narrację muzeum na lata czterdzieste, pięćdziesiąte i sześćdziesiąte XX wieku, pokazując, jak region ewoluował w powojennej rzeczywistości. Na początku 2023 roku otwarto Dzielnicę Przemysłową z lat pięćdziesiątych, prezentującą odlewnię aluminium J. H. Lavender, cegielnie Cricket Field Brickworks oraz zakład Joe H. Smith & Sons. W tym samym roku uruchomiono Lea Road Infant Welfare Centre, opowiadające historię wprowadzenia NHS i opieki nad rodziną w latach sześćdziesiątych.

W kwietniu 2024 roku muzeum powitało jedenastomilionowego gościa - liczba, która mówi sama za siebie. Od sześciu pracowników przy założeniu do ponad 280 zatrudnionych obecnie, muzeum stało się nie tylko strażnikiem pamięci, ale i znaczącym pracodawcą regionalnym. Kolekcja rozrosła się do ponad 100 tysięcy przedmiotów, a każdy z nich ma swoją historię do opowiedzenia.

Atrakcje i doświadczenia - zanurz się w przeszłości

Black Country Living Museum to nie miejsce, gdzie po prostu patrzysz na eksponaty za szkłem. To żywy organizm, gdzie historia dzieje się na twoich oczach, a ty stajesz się jej częścią. Rozciągające się na 10,5 hektara terenu muzeum oferuje tak wiele atrakcji, że jeden dzień może okazać się niewystarczający dla rodzin pragnących doświadczyć wszystkiego.

Podziemna kopalnia węgla to doświadczenie, które zapiera dech w piersiach - i to dosłownie. Schodząc w ciemność, gdzie jedynym światłem są lampy górnicze, zaczynasz rozumieć, co znaczyło pracować w warunkach, które dzisiaj wydają się niewyobrażalne. Dzieci są szczególnie zafascynowane tym, jak wąskie są tunele i jak ciężka była praca górników. To lekcja historii, której nie da się zapomnieć, znacznie bardziej przekonująca niż jakikolwiek podręcznik.

Trzy piece wapienne, z których najstarszy pochodzi z końca XVIII wieku, zbudowane przez hrabiego Dudley, przypominają o znaczeniu przemysłu wapiennego dla regionu. Wapień z Wren's Nest był przetwarzany tutaj na wapno palone, niezbędne w budownictwie i rolnictwie. Stojąc przed tymi masywną strukturami, można niemal usłyszeć ryk ognia i poczuć żar, który emanował z ich wnętrz.

Cradley Heath Workers' Institute to budynek o wyjątkowej historii społecznej. Zaprojektowany przez architekta Alberta Thomasa Butlera w stylu Arts and Crafts, został otwarty 10 czerwca 1912 roku. Co czyni go szczególnie interesującym, to jego pochodzenie - zbudowano go z nadwyżki funduszy zebranych podczas strajku kobiet wytwarzających łańcuchy w 1910 roku, które walczyły o płacę minimalną. Ten budynek służył jako centrum spotkań edukacyjnych, zgromadzeń społecznych i działalności związkowej, będąc symbolem walki o sprawiedliwość społeczną.

Old Birmingham Road to prawdziwa perła muzeum - kompletna ulica handlowa z lat trzydziestych XX wieku, odtworzona z drobiazgową dokładnością. Sklepy, domy i budynki przemysłowe zostały przeniesione z Dudley, Sandwell, Walsall i Wolverhampton, tworząc autentyczny krajobraz miejski. To właśnie tutaj kręcono wiele scen z Peaky Blinders, a fani serialu mogą rozpoznać miejsca, gdzie rozgrywały się kluczowe wydarzenia. Spacerując brukowanymi uliczkami, mijając witryny sklepowe z epoki, czujesz się jakbyś cofnął się w czasie.

Kostiumowani przewodnicy to prawdziwa dusza muzeum. Każdy z nich ma swoją indywidualną historię, swoją postać z przeszłości, którą odgrywa. Nie są to aktorzy recytujący wyuczone kwestie - to ludzie pasjonaci, którzy z zaangażowaniem opowiadają o życiu codziennym, tradycyjnych rzemiosłach i społecznych realiach minionych epok. Dzieci uwielbiają rozmawiać z nimi, zadawać pytania i słuchać opowieści, które sprawiają, że historia staje się żywa i fascynująca.

Sekcja kanałowa, dostępna za osobnym biletem po drugiej stronie rzeki, oferuje przejażdżki łodziami kanałowymi. To nie jest zwykła przejażdżka turystyczna - to autentyczne doświadczenie tego, jak transportowano węgiel i inne towary wzdłuż wodnych szlaków, które były kręgosłupem przemysłowej gospodarki. Spokojne tempo, dźwięk wody i widok z perspektywy kanału dają zupełnie inny obraz tego, jak funkcjonował region.

Nowszy kompleks z lat czterdziestych i pięćdziesiątych, zawierający wesołe miasteczko, pokazuje, jak życie zmieniało się po wojnie. To nie tylko ciężka praca i przemysł - to także rozrywka, nadzieja na lepsze jutro i powolna transformacja społeczeństwa. Dla dzieci to okazja, by zobaczyć, jak wyglądały zabawy ich pradziadków, a dla rodziców - nostalgiczna podróż do czasów, o których słyszeli od starszych pokoleń.

Dla kogo i dlaczego warto - rodzinne odkrywanie dziedzictwa przemysłowego

Black Country Living Museum to miejsce stworzone z myślą o rodzinach, które szukają czegoś więcej niż standardowych atrakcji turystycznych. Rozpiętość czasowa obejmująca 300 lat historii - od 1712 do 1968 roku - oznacza, że każdy członek rodziny znajdzie coś dla siebie, niezależnie od wieku czy zainteresowań. To nie jest muzeum, gdzie trzeba cicho chodzić i patrzeć na eksponaty z daleka. To przestrzeń interaktywna, gdzie można dotykać, eksperymentować i uczestniczyć.

Dla miłośników serialu Peaky Blinders wizyta w muzeum to pielgrzymka do miejsc, gdzie powstawały kultowe sceny. Możliwość przejścia się tymi samymi ulicami, które przemierzali bohaterowie serialu, wejścia do tych samych pubów i sklepów, to doświadczenie, które łączy fikcję z rzeczywistością. Ale muzeum oferuje znacznie więcej niż tylko lokacje filmowe - pokazuje prawdziwą historię społeczną i gospodarczą, która była inspiracją dla twórców serialu. Życie gangsterów z Birmingham było tylko małym fragmentem znacznie szerszej opowieści o ludziach, którzy budowali przemysłową potęgę Wielkiej Brytanii.

Dzieci są naturalnie ciekawskie, a muzeum zaspokaja tę ciekawość na każdym kroku. Mogą zobaczyć, jak wyglądała szkoła sto lat temu, jak pracowały warsztaty rzemieślnicze, jak funkcjonowały sklepy bez kas fiskalnych i komputerów. Mogą przejechać się historycznym tramwajem czy autobusem, co samo w sobie jest przygodą. Podziemna kopalnia to doświadczenie, które pozostaje w pamięci na lata - moment, gdy rozumieją, że ich wygodne życie zostało zbudowane na ciężkiej pracy pokoleń, które pracowały w niewyobrażalnie trudnych warunkach.

Rodzice docenią edukacyjny wymiar wizyty. To nie jest nudna lekcja historii - to immersyjne doświadczenie, które uczy przez zabawę i odkrywanie. Dzieci uczą się o rewolucji przemysłowej, warunkach pracy, zmianach społecznych i technologicznych w sposób, który pozostaje z nimi znacznie dłużej niż informacje z podręcznika. Widzą, jak wyglądało życie bez elektryczności, bieżącej wody i współczesnych udogodnień, co daje im perspektywę i wdzięczność za to, co mają dzisiaj.

Muzeum jest również doskonałym miejscem dla entuzjastów historii przemysłowej i technologii. Działające odlewnie, demonstracje tradycyjnych rzemiosł, autentyczne maszyny i narzędzia - wszystko to pokazuje, jak rozwijały się technologie, które ukształtowały współczesny świat. Można zobaczyć, jak wytwarzano łańcuchy, jak pracowały kuźnie, jak funkcjonowały piece wapienne. To wiedza praktyczna, która pokazuje, że historia to nie tylko daty i wydarzenia, ale przede wszystkim ludzka pomysłowość i wytrwałość.

Planując wizytę, warto wziąć pod uwagę, że muzeum jest na tyle rozległe, że łatwo można spędzić tu cały dzień. Wygodne obuwie jest koniecznością - brukowane ulice i rozległy teren wymagają sporego chodzenia. Warto też pamiętać, że niektóre atrakcje, jak sekcja kanałowa, wymagają osobnych biletów, więc planowanie budżetu z wyprzedzeniem jest rozsądne. Muzeum oferuje różne opcje cenowe, od standardowych biletów po pakiety rodzinne, które mogą być bardziej ekonomiczne dla większych grup.

Jedną z największych zalet muzeum jest jego autentyczność. To nie są rekonstrukcje stworzone od zera - to prawdziwe budynki, przeniesione i zachowane, z oryginalnymi elementami i wyposażeniem. Kiedy wchodzisz do domu robotnika z epoki wiktoriańskiej, widzisz rzeczywiste warunki życia, nie wyidealizowaną wersję. Ta szczerość w prezentacji historii, pokazująca zarówno osiągnięcia, jak i trudności, czyni muzeum miejscem prawdziwie edukacyjnym.

Dla rodzin planujących road trip po Anglii, Black Country Living Museum stanowi doskonały punkt na trasie. Położone w Dudley, w sercu West Midlands, jest łatwo dostępne z głównych szlaków komunikacyjnych. Można połączyć wizytę z eksploracją innych atrakcji regionu, tworząc weekend pełen odkryć. To miejsce, które pokazuje, że historia nie musi być nudna, że przeszłość może być fascynująca, a nauka - przyjemnością dla całej rodziny.

Podobne artykuły

Reklama