Brazylia, pięciokrotny mistrz świata, oferuje najbogatszą kolekcję piłkarskich miejsc pamięci na kontynencie. Maracanã w Rio de Janeiro to bezsprzeczna perła w koronie każdej piłkarskiej pielgrzymki. Ten monumentalny stadion przy Rua Prof. Eurico Rabelo w dzielnicy Maracanã został otwarty w 1950 roku specjalnie na potrzeby Mistrzostw Świata. Podczas finałowego meczu tego turnieju, gdy Urugwaj pokonał Brazylię 2:1, na trybunach zasiadło według różnych źródeł od 173 do 199 tysięcy widzów – rekord, który prawdopodobnie nigdy nie zostanie pobity. Brazylijczycy nazywają tę porażkę 'Maracanazo' i do dziś jest to jedna z najbardziej bolesnych ran w narodowej pamięci sportowej. Stadion przeszedł gruntowną modernizację przed Mistrzostwami Świata 2014 i Igrzyskami Olimpijskimi 2016, ale wciąż zachował swój unikalny charakter. Dziś pomieści około 78 tysięcy widzów i regularnie gości mecze największych klubów Rio – Flamengo i Fluminense.

W São Paulo znajdują się dwa kluczowe punkty każdej piłkarskiej pielgrzymki. Football Museum mieści się w historycznym Estádio do Pacaembu przy Praça Charles Miller. To nie tylko muzeum, ale prawdziwa interaktywna podróż przez historię brazylijskiego futbolu. Ekspozycja obejmuje ponad 1500 eksponatów, w tym koszulki legend takich jak Pelé, Garrincha czy Ronaldo, trofea z mistrzostw świata oraz multimedialną prezentację najważniejszych momentów w historii 'jogo bonito'. Muzeum nosi imię Charlesa Millera, Brytyjczyka brazylijskiego pochodzenia, który w 1894 roku przywiózł do São Paulo pierwszą piłkę i zasady gry, stając się ojcem brazylijskiego futbolu. Sam stadion Pacaembu, otwarty w 1940 roku, to architektoniczny klejnot w stylu art déco, który niedawno przeszedł rewitalizację i obecnie funkcjonuje jako Mercado Livre Arena Pacaembu.

Nieopodal, w dzielnicy Morumbi, znajduje się MorumBIS – stadion São Paulo FC przy Praça Roberto Gomes Pedrosa. Ten imponujący obiekt, otwarty w 1960 roku, może pomieścić około 67 tysięcy widzów i jest jednym z największych prywatnych stadionów w Brazylii. Nazwa 'MorumBIS' to gra słów łącząca nazwę dzielnicy z włoskim 'bis' oznaczającym 'bis' lub 'powtórkę', nawiązując do drugiego stadionu klubu. To tutaj w 2005 roku Liverpool zdobył Puchar Mistrzów, pokonując AC Milan w słynnym finale rozgrywanym na rzuty karne. Stadion oferuje wycieczki, podczas których można zobaczyć szatnie, tunel prowadzący na boisko oraz muzeum klubowe dokumentujące historię trzech mistrzostw świata zdobytych przez klub.

Estádio Mineirão w Belo Horizonte to kolejna ikona brazylijskiego futbolu. Pełna nazwa to Estádio Governador Magalhães Pinto, ale wszyscy znają go po prostu jako Mineirão. Otwarty w 1965 roku stadion przy Avenida Antônio Abrahão Caram pomieści dziś 62 tysiące widzów. To właśnie tutaj podczas Mistrzostw Świata 2014 rozegrano jeden z najbardziej szokujących meczów w historii futbolu – półfinał, w którym Niemcy rozgromili Brazylię 7:1. Dla Brazylijczyków to trauma porównywalna tylko z Maracanazo z 1950 roku. Stadion jest domem dla dwóch największych klubów Minas Gerais – Cruzeiro i Atlético Mineiro – i oferuje fascynujące wycieczki, podczas których przewodnicy opowiadają nie tylko o chwale, ale i o bólu związanym z tym miejscem.

Montevideo w Urugwaju to miejsce, gdzie narodził się profesjonalny futbol południowoamerykański. Estadio Centenario przy Avenida Dr. Américo Ricaldoni to nie tylko stadion – to żywy pomnik historii. Otwarty 18 lipca 1930 roku z okazji setnej rocznicy niepodległości Urugwaju, był główną areną pierwszych w historii Mistrzostw Świata FIFA. W finale tego turnieju, rozegranym 30 lipca 1930 roku, Urugwaj pokonał Argentynę 4:2 przed 68 tysięczną publicznością, stając się pierwszym mistrzem świata. Stadion, zaprojektowany przez architekta Juana Scassa, może dziś pomieścić około 60 tysięcy widzów i wciąż jest główną areną narodową Urugwaju. W 1983 roku FIFA uznała Estadio Centenario za 'Historyczny Pomnik Futbolu Światowego' – jedyny stadion na świecie, który otrzymał ten zaszczytny tytuł.

W podziemiach stadionu mieści się Football Museum, oficjalne muzeum urugwajskiej federacji piłkarskiej. Ekspozycja dokumentuje złotą erę urugwajskiego futbolu, kiedy ten niewielki kraj dominował na arenie międzynarodowej, zdobywając dwa mistrzostwa świata (1930, 1950) i dwa złote medale olimpijskie (1924, 1928). Muzeum prezentuje oryginalne trofea, w tym repliki Pucharu Świata, koszulki legend takich jak José Nasazzi, Obdulio Varela czy Diego Forlán, oraz fascynującą kolekcję fotografii i dokumentów. Szczególnie poruszająca jest sekcja poświęcona 'Maracanazo' – zwycięstwu Urugwaju nad Brazylią w finale Mistrzostw Świata 1950, które wstrząsnęło światem futbolu. Dla Urugwajczyków to najważniejsze zwycięstwo w historii narodowego sportu, dla Brazylijczyków – największa porażka.

W Luque, mieście satelickim Asunción w Paragwaju, znajduje się prawdziwa perła dla miłośników południowoamerykańskiego futbolu – South American Football Museum, oficjalne muzeum CONMEBOL (Południowoamerykańskiej Konfederacji Piłki Nożnej). Otwarte w 2016 roku przy Avenida Sudamericana, to najnowocześniejsze muzeum piłkarskie na kontynencie. Ultranowoczesna ekspozycja wykorzystuje najnowsze technologie multimedialne, aby opowiedzieć historię futbolu w dziesięciu krajach członkowskich CONMEBOL. Muzeum prezentuje wszystkie trofea Copa América od pierwszej edycji w 1916 roku, dokumentuje historię Copa Libertadores – południowoamerykańskiego odpowiednika Ligi Mistrzów – oraz prezentuje sale poświęcone największym legendom kontynentu: Pelé, Maradonie, Messiemu czy Ronaldinho.

Co wyróżnia to muzeum spośród innych? Przede wszystkim interaktywność. Zwiedzający mogą testować swoje umiejętności w symulatorach rzutów karnych, oglądać holograficzne projekcje legendarnych bramek oraz uczestniczyć w wirtualnych meczach. Muzeum posiada również imponującą kolekcję ponad 2000 koszulek meczowych, w tym te z najważniejszych spotkań w historii południowoamerykańskiego futbolu. Szczególnie fascynująca jest 'Sala de la Gloria' – przestrzeń poświęcona 100 największym piłkarzom w historii kontynentu, wybrana przez panel ekspertów CONMEBOL. Każdy z wybranych ma swoją multimedialną prezentację z najważniejszymi momentami kariery. Muzeum jest dostępne dla zwiedzających i stanowi obowiązkowy punkt programu dla każdego, kto chce zrozumieć, dlaczego futbol ma tak fundamentalne znaczenie dla tożsamości Ameryki Południowej.

Hernando Siles Stadium w La Paz w Boliwii to jeden z najbardziej ekstremalnych obiektów sportowych na świecie. Położony na wysokości 3637 metrów nad poziomem morza przy Plaza del Estadio, jest najwyżej położonym stadionem międzynarodowym na planecie. Otwarty w 1930 roku i nazwany na cześć boliwijskiego prezydenta, stadion pomieści około 41 tysięcy widzów. Granie tutaj to prawdziwe wyzwanie dla przyjezdnych drużyn – rzadkie powietrze powoduje szybsze zmęczenie, piłka leci inaczej, a aklimatyzacja wymaga dni. Boliwijska reprezentacja wykorzystuje tę przewagę, regularnie pokonując znacznie lepsze zespoły na własnym stadionie. W 2007 roku FIFA próbowała zakazać rozgrywania meczów międzynarodowych powyżej 2500 metrów, co wywołało ogromne kontrowersje i protesty w Boliwii. Ostatecznie zakaz został zniesiony, a Hernando Siles pozostał jednym z najbardziej przerażających miejsc dla drużyn gości w światowym futbolu.

Estadio Nacional de Chile w Santiago, położony przy Avenida Grecia w dzielnicy Ñuñoa, to miejsce o dramatycznej historii wykraczającej poza sport. Otwarty w 1938 roku stadion był główną areną Mistrzostw Świata 1962, które Chile zorganizowało zaledwie dwa lata po niszczycielskim trzęsieniu ziemi. Może pomieścić około 48 tysięcy widzów i jest domem chilijskiej reprezentacji. Jednak najciemniejszy rozdział w historii stadionu nastąpił po zamachu stanu Pinocheta w 1973 roku, gdy obiekt został przekształcony w obóz dla więźniów politycznych. Tysiące ludzi było tu przetrzymywanych, torturowanych, a wielu straciło życie. Dziś memorial przy stadionie przypomina o tych tragicznych wydarzeniach. Po gruntownej renowacji przed Copa América 2015 stadion powrócił do pełnej świetności, ale pamięć o mrocznej przeszłości pozostaje ważną częścią jego tożsamości.

Estádio do Arruda w Recife na północnym wschodzie Brazylii przy Avenida Beberibe to dom Santa Cruz Futebol Clube, jednego z najstarszych klubów w kraju założonego w 1914 roku. Stadion, otwarty w 1972 roku, pomieści około 60 tysięcy widzów i jest znany z jednej z najbardziej gorących atmosfer w brazylijskim futbolu. Kibice Santa Cruz, zwani 'Tricolores', słyną z fanatycznego oddania i tworzenia niesamowitej atmosfery podczas meczów. Stadion znajduje się w dzielnicy Arruda, tradycyjnej robotniczej części miasta, gdzie futbol jest integralną częścią lokalnej kultury. Choć Santa Cruz nie należy do największych klubów Brazylii, ich stadion i atmosfera na trybunach sprawiają, że wizyta tutaj to autentyczne doświadczenie brazylijskiego futbolu z dala od turystycznych szlaków.

MorumBIS w São Paulo zasługuje na szczególną uwagę nie tylko ze względu na rozmiar, ale też na unikalną historię budowy. Stadion był budowany przez ponad 10 lat z funduszy zebranych od kibiców i członków klubu – to prawdziwie ludowy projekt, który zjednoczył społeczność São Paulo FC. Dziś obiekt przy Praça Roberto Gomes Pedrosa oferuje nie tylko mecze, ale też wycieczki muzealne prezentujące bogatą historię klubu, który zdobył trzy mistrzostwa świata klubów – więcej niż jakikolwiek inny brazylijski zespół. Muzeum klubowe prezentuje trofea, koszulki legend takich jak Rogério Ceni (bramkarz, który strzelił 131 goli w karierze!) oraz Raí, a także dokumentuje złotą erę lat 90., gdy São Paulo dominowało w Ameryce Południowej.

Planując pielgrzymkę piłkarską po Ameryce Południowej, warto pamiętać o kilku praktycznych aspektach. Większość stadionów oferuje wycieczki z przewodnikiem w różnych językach, choć rezerwacja z wyprzedzeniem jest zalecana, szczególnie w przypadku Maracanã i Estadio Centenario. Ceny wejściówek są zazwyczaj przystępne – od tanich w mniejszych obiektach po średnie w największych stadionach i muzeach. Najlepszy czas na taką podróż to miesiące od kwietnia do listopada, gdy pogoda jest najlepsza w większości regionów i trwa sezon ligowy, co daje szansę na zobaczenie prawdziwego meczu. Doświadczenie meczu na żywo w Ameryce Południowej to coś, czego żadne muzeum nie zastąpi – pasja kibiców, śpiewy, race i niesamowita atmosfera tworzą wspomnienia na całe życie.