Przewodnik: naturalne skarby Cortiny d'Ampezzo
January 25, 2026
Cortina d'Ampezzo, położona na wysokości 1224 metrów w sercu Dolomitów, to znacznie więcej niż zimowa stolica narciarstwa. Ta alpejska perła kryje w sobie naturalne skarby, które od ponad 220 milionów lat kształtowały się z pradawnego morza w majestatyczne szczyty i turkusowe jeziora. Otoczona naturalnym amfiteatrem gór Tofane i Cristallo, Cortina oferuje sieć szlaków prowadzących do miejsc, gdzie czas zdaje się zatrzymywać - od legendarnego jeziora Sorapis po ukryte wodospady i przełęcze, które pamiętają czasy I wojny światowej. To destynacja, która łączy geologiczne cuda z bogatą historią i lokalnymi legendami, tworząc niepowtarzalną mozaikę doświadczeń dla każdego miłośnika gór.
Reklama
Turkusowy klejnot Dolomitów - Lago di Sorapis
Lago di Sorapis Hike Trailhead przy drodze SR48 stanowi punkt wyjścia do jednej z najbardziej spektakularnych wędrówek w całych Dolomitach. Szlak prowadzący do jeziora Sorapis to doświadczenie, które przyciąga tysiące turystów rocznie, a jego popularność wynika z niezwykłego fenomenu naturalnego - wody jeziora mienią się odcieniem turkusu tak intensywnym, że wydaje się niemal nierealny. Ten kolor to efekt zawiesiny mineralnej powstałej z erozji lodowcowej, która odbija światło słoneczne w wyjątkowy sposób.
Szlak o długości około czterech kilometrów w jedną stronę wymaga około dwóch godzin marszu, prowadząc przez zróżnicowane tereny - od gęstych lasów jodłowych po otwarte alpejskie łąki. Przewyższenie, choć umiarkowane, wymaga dobrej kondycji fizycznej, szczególnie w końcowych partiach, gdzie ścieżka staje się bardziej wymagająca. Lokalni przewodnicy zalecają rozpoczęcie wędrówki około szóstej rano, nie tylko ze względu na uniknięcie tłumów, ale także dla doświadczenia magicznej atmosfery, gdy pierwsze promienie słońca oświetlają szczyty otaczające jezioro.
Historia tego miejsca sięga czasów I wojny światowej, kiedy okoliczne szczyty stanowiły linię frontu między wojskami włoskimi i austro-węgierskimi. Wzdłuż szlaku można dostrzec pozostałości okopów i schronów, które przypominają o dramatycznych wydarzeniach sprzed ponad stu lat. Lokalna legenda mówi o duchu alpejskiego przewodnika, który podobno chroni turystów przed niebezpieczeństwami - mieszkańcy Cortiny twierdzą, że wielu zaginionych wędrowców odnaleziono dzięki tajemniczym śladom prowadzącym z powrotem na bezpieczną ścieżkę.
Jezioro leży w obrębie Parco Naturale Regionale delle Dolomiti d'Ampezzo, co gwarantuje ochronę tego unikalnego ekosystemu. Warto wiedzieć, że najlepszy czas na odwiedziny to okres od połowy czerwca do końca września, gdy śnieg całkowicie ustępuje, a szlak jest bezpieczny. W szczytowym sezonie lipiec-sierpień jezioro odwiedza nawet kilkaset osób dziennie, dlatego wczesne godziny poranne lub późne popołudnie to najlepszy wybór dla tych, którzy szukają spokoju i kontemplacji. Warto zabrać ze sobą odpowiednie obuwie trekkingowe, ponieważ niektóre fragmenty szlaku wymagają pewności kroku, szczególnie po deszczu, gdy skały stają się śliskie.
Dzikie wodospady i ukryte przełęcze
Cascate di Fanes to jeden z najbardziej niedocenianych skarbów naturalnych w okolicach Cortiny d'Ampezzo. Te potężne wodospady, ukryte w wąwozie Gola di Fanes, oferują zupełnie inny rodzaj doświadczenia niż popularne alpejskie jeziora. Szum spadającej wody słychać już z daleka, a im bliżej podchodzi się do wodospadów, tym bardziej odczuwa się moc natury. Wąwóz został wykształcony przez tysiące lat erozji wodnej, tworząc dramatyczne formacje skalne, które zachwycają geologów i fotografów.
Legenda Fanes, głęboko zakorzeniona w kulturze ladyńskiej, opowiada o starożytnym królestwie, które istniało w tych górach. Według podań, królestwo Fanes było zamieszkane przez lud żyjący w harmonii z naturą, a jego władcy potrafili rozmawiać ze zwierzętami. Wodospady miały być miejscem, gdzie królewna Dolasilla - mityczna postać z latyńskich legend - spotykała się z orłami i marmotami, ucząc się od nich mądrości gór. Dziś lokalni przewodnicy chętnie opowiadają te historie, dodając magiczny wymiar wędrówce.
Forcella Travenanzes to przełęcz, która oferuje jedne z najbardziej panoramicznych widoków w całym regionie. Szlak prowadzący na przełęcz jest bardziej wymagający niż trasa do Sorapis, ale nagroda w postaci 360-stopniowego widoku na Dolomity jest niewspółmiernie większa. Z wysokości przełęczy można zobaczyć masyw Tofane, Monte Pelmo, a w jasne dni nawet odległe szczyty austriackie. To miejsce ma szczególne znaczenie historyczne - podczas I wojny światowej przełęcz stanowiła strategiczny punkt obserwacyjny, a pozostałości włoskich stanowisk obobronnych są wciąż widoczne.
Gores de Federa, położone w località Campo di Sotto, to kolejne miejsce, które zasługuje na uwagę. Te wąwozy i formacje skalne powstały w wyniku działalności lodowców i erozji wodnej, tworząc labirynt naturalnych korytarzy i jaskiń. Miejsce to jest szczególnie popularne wśród wspinaczek i miłośników via ferrata, ale nawet zwykli turyści mogą podziwiać te formacje z bezpiecznych punktów widokowych. Lokalni geolodzy odkryli tu skamieniałości sprzed 230 milionów lat, dowodzące, że Dolomity były kiedyś dnem tropikalnego morza.
Sentiero Dolomieu to szlak nazwany na cześć Déodat de Dolomieu, francuskiego geologa, który w XVIII wieku jako pierwszy zbadał unikalny skład mineralny tych gór. Szlak prowadzi przez tereny bogate w formacje dolomitowe, oferując edukacyjną wędrówkę przez geologiczną historię regionu. Tablice informacyjne wzdłuż trasy wyjaśniają procesy geologiczne, które doprowadziły do powstania charakterystycznych pionowych ścian i wież skalnych. To idealne miejsce dla rodzin z dziećmi, które chcą połączyć aktywność fizyczną z nauką o przyrodzie.
Kosmiczne szlaki i dzikie ostoje przyrody
Il Sentiero dell'Universo, czyli Ścieżka Wszechświata, to jeden z najbardziej unikalnych szlaków tematycznych w Dolomitach. Ta trasa edukacyjna łączy wędrówkę górską z fascynującą podróżą przez kosmos - wzdłuż szlaku umieszczono instalacje i tablice przedstawiające układ słoneczny w skali, gdzie każdy krok odpowiada milionom kilometrów w przestrzeni kosmicznej. Pomysł powstał z inicjatywy lokalnych astronomów i nauczycieli, którzy chcieli pokazać ogrom wszechświata w kontekście majestatycznych Dolomitów.
Szlak rozpoczyna się na wysokości około 1800 metrów i prowadzi przez alpejskie łąki, oferując nie tylko edukację astronomiczną, ale także wspaniałe widoki na okoliczne szczyty. W jasne noce, gdy niebo jest wolne od zanieczyszczenia świetlnego, lokalne stowarzyszenie astronomiczne organizuje tu sesje obserwacyjne - Droga Mleczna jest widoczna gołym okiem, a przez teleskopy można podziwiać kratery księżycowe i pierścienie Saturna. To doświadczenie łączy w sobie dwie skale wielkości - monumentalne góry i nieskończony kosmos.
Parco Naturale Regionale delle Dolomiti d'Ampezzo, z siedzibą przy Via Mons. P. Frenademez, to serce ochrony przyrody w regionie. Park obejmuje ponad 11 tysięcy hektarów dzikiej przyrody, gdzie żyją kozice alpejskie, jelenie, świstaki i ponad 100 gatunków ptaków. Centrum informacyjne parku oferuje wystawy poświęcone lokalnej florze i faunie, a także historii geologicznej regionu. Szczególnie interesująca jest ekspozycja poświęcona skamieniałościom - kolekcja Rinaldo Zardiniego, lokalnego paleontologa, zawiera okazy sprzed 230 milionów lat, gdy Dolomity były rafą koralową w tropikalnym morzu Tethys.
Park prowadzi również programy edukacyjne dla dzieci i dorosłych, w tym warsztaty rozpoznawania śladów zwierząt i nocne wędrówki z przewodnikami. Wiosną i wczesnym latem można obserwować kwitnienie endemicznych gatunków alpejskich, w tym rzadkiej sasanki alpejskiej i dzwonka karpackiego. Jesienią las bukowy zmienia barwy na spektakularne odcienie złota i czerwieni, tworząc niezapomniany kontrast z szarymi ścianami dolomitowymi.
Trailhead: Hiking Track 437 to punkt wyjścia do mniej uczęszczanych szlaków, które prowadzą w głąb dzikiej części Dolomitów. Te trasy są idealne dla doświadczonych turystów szukających samotności i autentycznego kontaktu z naturą. Szlak 437 prowadzi przez stare lasy jodłowe, gdzie wiek niektórych drzew przekracza 300 lat. W tych lasach można spotkać ślady niedźwiedzi brunatnych, które powoli wracają do Dolomitów po dziesięcioleciach nieobecności.
Lokalny strażnik parku, którego rodzina mieszka w Cortinie od pokoleń, opowiada o tradycji 'malghe' - letnich pastwisk alpejskich, gdzie pasterze przez wieki wypasali bydło. Niektóre z tych tradycyjnych chat pasterskich zostały odnowione i służą teraz jako schroniska górskie, oferując autentyczne dania regionalne, takie jak 'casunziei' - ravioli nadziewane burakami i makiem. To połączenie dziedzictwa kulturowego z ochroną przyrody sprawia, że park jest nie tylko rezerwatem przyrody, ale także żywym muzeum alpejskiej kultury. Sezon turystyczny trwa od maja do października, przy czym każda pora roku oferuje inne doświadczenia - od kwitnących łąk wiosną po złote barwy jesieni i pierwsze śniegi na szczytach w październiku.
Podobne artykuły
Reklama